İçeriğe geç
Hamam VaktiTarihî hamamlar · saatler · künye

Sözlük · Mimari

Soyunmalık (camekân)

Diğer adları: camekân, camekan, soyunma yeri

Hamamın girişindeki, soyunup giyinilen ve dinlenilen kubbeli büyük salon.

TDK camekânı "hamamlarda soyunulan camlı yer" olarak tanımlar. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre soyunmalık hamamın en gösterişli bölümüdür: üstü çoğunlukla kubbeyle örtülür, duvar kenarlarında mermer sedirler (sofa), üst katta ahşap galeriler yer alır; sedirlerin altında ayakkabı gözleri bulunur. Ortada fıskiyeli bir şadırvan, duvarda kahve ocağı olur. Burası ısıtılmaz; hamamdan çıkanlar peştamala sarınıp burada dinlenir, çay ya da şerbet içer. Işığı pencerelerden ve kubbenin tepesindeki aydınlık fenerinden alır.

İstanbul’da Ağa Hamamı’nın soyunmalığı: ortada mermer şadırvan, tavanda avize, çevrede ahşap soyunma sekileri
Ağa Hamamı’nın soyunmalığı, BeyoğluFotoğraf: Jwslubbock · CC BY-SA 3.0

Rehberlerimizde “Soyunmalık”

  • Hamam, kendine ait bir söz varlığı olan bir yapıdır: soyunmalıktan sıcaklığa, kurnadan külhana, tellaktan natıra kadar her bölümün, eşyanın ve mesleğin bir adı vardır.
    Hamam sözlüğü: en sık 25 terim →
  • Bunların başında, kubbe geçişi Türk baklavalarıyla sağlanan, yaklaşık 14 metre çaplı kubbesiyle sekizgen soyunmalık gelir; sıcaklık ise yıldızvari B tipinin, A tipinin özelliklerini de taşıyan değişik bir örneğidir.
    Bursa hamamları rehberi: kaplıcadan çarşı hamamına →
  • Ansiklopedi aynı zamanda Osmanlı hamamlarının asıl mimari özelliklerinin soyunmalıkta değil, çifte hamamların iki parçasının birbirine bağlanışında ve sıcaklıkta ortaya çıktığını belirtir.
    Çifte hamam mimarisi: iki kapı, iki sıcaklık →

Kaynaklar