İçeriğe geç
Hamam VaktiTarihî hamamlar · saatler · künye

Osmanlı hamam mimarisi terim sorgusu

Göbek taşı, halvet, külhan, tüteklik… Hamam mimarisi ve kültürü terimlerini yazarken bulur, kaynaklı sözlük maddesine götürür.

46 terimden ilk 20

Aydınlık feneri
Soyunmalık kubbesinin tepesindeki, pencereli küçük ışık kulesi.
Cehennemlik
Sıcaklık zemininin altındaki, külhanın sıcak gazının dolaştığı ısıtma boşluğu.
Çarşı hamamı
Şehirde herkese açık, ücretli umumi hamam; özel ve saray hamamlarından ayrılır.
Çifte hamam
Kadınlar ve erkekler için yan yana, ayrı girişli iki bölümden oluşan hamam.
Dört eyvan şeması
Sıcaklığın haç biçiminde dört eyvan ve köşelerde dört halvetle kurulduğu klasik plan.
Eyvan
Üç yanı kapalı, bir yanı tamamen açık, üstü çoğunlukla tonozlu mekân.
Filgözü
Ilıklık ve sıcaklık kubbelerine gömülü, gün ışığını içeri alan yuvarlak camlar.
Gelin hamamı
Düğünden önce gelin adayı ve yakın kadınları için hamamda yapılan tören.
Göbek taşı
Sıcaklığın ortasındaki, alttan ısıtılan, üzerine uzanıp terlenen mermer seki.
Gusülhane
Eski evlerde yıkanmak için yapılmış küçük odacık.
Güvey (damat) hamamı
Damat ve arkadaşları için düğün öncesi ya da sonrası hamam buluşması.
Halvet
Sıcaklığın köşelerindeki, daha sıcak, küçük ve kapalı yıkanma odası.
Hamam
Para karşılığında ya da vakıf hizmeti olarak herkesin yıkanabildiği, ısıtılmış bölümleri olan yapı.
Hamam bohçası
Peştamal, havlu, tas, nalın ve sabunun sarıldığı bohça.
Hamam tası
Kurnadan su alıp dökünmeye yarayan yayvan metal kap.
Hamâm-ı seferî (çadır hamamı)
Seferlerde taşınan ve konaklama yerinde kurulan çadır hamamı.
Hamamcı
Hamamı işleten kişi; vakıf hamamlarında kiracı.
Ilıca (kaplıca, kudret hamamı)
Suyu yerden sıcak çıkan hamam; ısıtılmadan kullanılan termal su.
Ilıklık (soğukluk)
Soyunmalıkla sıcaklık arasındaki, az ısıtılan geçiş bölümü.
Kahve ocağı
Soyunmalık duvarındaki, dinlenenlere kahve ve şerbet hazırlanan mermer ocak.

Nasıl hesaplıyoruz?

Arama Türkçe karakterleri katlar (“gobek” yazınca “göbek taşı” bulunur), terim adında ve eş adlarında geçenleri önce, kısa tanımda geçenleri sonra listeler. Tanımlar TDK Güncel Türkçe Sözlük ve TDV İslâm Ansiklopedisi “Hamam” maddesine dayanır; her terimin sayfasında kaynağı yazar.

Son güncelleme: Kaynak: TDK Güncel Türkçe Sözlük, TDV İslâm Ansiklopedisi