İçeriğe geç
Hamam VaktiTarihî hamamlar · saatler · künye

Sözlük · Mimari

Cehennemlik

Diğer adları: hypokaust

Sıcaklık zemininin altındaki, külhanın sıcak gazının dolaştığı ısıtma boşluğu.

TDK "cehennemlik" sözcüğünü külhana gönderir ve modern fırın ile kazanlarda ateşin bulunduğu en sıcak bölüm için de kullanır. TDV İslâm Ansiklopedisi terimi Roma'daki hypokaust karşılığı olarak kullanır: döşemenin altında küçük ayaklar üzerinde kalan boşlukta külhandan gelen sıcak hava dolaşır ve mermer zemini, özellikle göbek taşını ısıtır. Türk hamamının ısıtma sistemi bu açıdan Roma hamamına benzer; farkı plan düzenindedir. Restorasyonlarda cehennemliğin temizlenmesi hamamın yeniden ısınabilmesi için ilk işlerdendir.

göbek taşıcehennemlik (zemin altı boşluk)su haznesikülhantüteklik (duvar içi baca)
Isıtma: külhanda yanan ateşin sıcak gazı zemin altındaki cehennemlikte dolaşır, duvar içi tüteklik kanallarından çıkar; hazne suyu ısıtır. Çizim: Hamam Vakti.

Rehberlerimizde “Cehennemlik”

  • Ateşin sıcak gazı sıcaklığın zemini altındaki boşlukta, yani cehennemlikte dolaşır ve mermer zemini, özellikle ortadaki göbek taşını ısıtır; duman duvar içindeki tüteklik kanallarından dışarı atılır.
    Hamam nasıl ısınır? Külhan, cehennemlik, tüteklik →
  • TDK cehennemlik sözcüğünü külhana yönlendirir ve bir anlamını da “modern ekmek fırınlarında, kalorifer kazanlarında ateşin bulunduğu en sıcak bölüm” diye verir.
    Hamam sözlüğü: en sık 25 terim →
  • Külhanda yanan ateşin sıcak gazı, sıcaklığın zemini altındaki cehennemlik denilen boşlukta dolaşır ve göbek taşını ısıtır; duman duvar içindeki tüteklik kanallarından çıkar.
    Hamamın bölümleri: soyunmalıktan külhana →

Kaynaklar