İçeriğe geç
Hamam VaktiTarihî hamamlar · saatler · künye

Sözlük · Hamam kültürü

Vakfiye

Diğer adları: vakıfname

Bir vakfın şartlarını, gelir kaynaklarını ve hizmetlerini belirten belge.

TDK vakfiyeyi vakıfname karşılığı verir ve "bir vakfın şartlarını bildiren belge" diye tanımlar. Hamamların yapım tarihleri ve bani (yaptıran) bilgileri çoğu zaman kitabeden değil vakfiyeden öğrenilir. TDV İslâm Ansiklopedisi Kastamonu'daki Cemâleddin Frenkşah Hamamı'nın vakfiyesine göre 661 (1263) yılında yaptırıldığını ve vakfiyede çifte hamam olarak kayıtlı olduğunu aktarır. Vakfiyeler bugün Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde saklanır.

su haznesi ve külhanErkeklerKadınlarsoyunmalıkılıklıksıcaklıksoyunmalıkılıklıksıcaklıkgirişayrı sokaktan giriş
Çifte hamam (şematik): iki bölüm, iki ayrı giriş; su haznesi ve külhan sıcaklıkların arkasında. Kadınlar kısmı çoğunlukla daha küçüktür. Çizim: Hamam Vakti.

Sitede bu terimle anılan hamamlar (99)

Ölçüt: Yaptıranı (banisi) kaynakta kayıtlı tarihî hamamlar. Çalışanlar önce, sonra yapım yılına göre.

ve 84 hamam daha — tüm hamamlar

Rehberlerimizde “Vakfiye”

  • TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 12-13. yüzyıllardan kaldığı tespit edilen hamamların sonuncusu, Eşrefoğlu Süleyman Bey’in 1297 civarında cami ile birlikte yaptırdığı hamamdır; camideki taşa işlenmiş vakfiyede “hamâm-ı kebîr” diye anılır.
    Anadolu hamamları: Kapadokya’dan Mardin’e →
  • Ramazan 863 (Temmuz 1459) tarihli vakfiyesi olan Başçı İbrâhim tek hamamı ise A ve E tiplerinin bir karmasıdır.
    Bursa hamamları rehberi: kaplıcadan çarşı hamamına →
  • Ansiklopediye göre Bursa’da 1459 tarihli vakfiyesi olan Başçı İbrâhim tek hamamı, eyvanlı sıcaklığı ve yan yana çifte halvetiyle A ve E tiplerinin bir karmasıdır; aynı şehirdeki Çakır Ağa çifte hamamı ise daha zengin ve benzer ilkelerin uygulandığı bir yapıdır.
    Erken Osmanlı hamamları: Bursa, İznik, Mudurnu →

Kaynaklar