Sözlük · Mimari
Sıcaklık
Diğer adları: harare, beytü'l-harâre
Hamamın asıl yıkanma bölümü; ortasında göbek taşı, çevresinde kurnalar ve halvetler bulunur.
TDK sıcaklığı "hamamlarda yıkanılan sıcak yer" diye tanımlar. TDV İslâm Ansiklopedisi Osmanlı hamam tipolojisinin bu bölüme göre yapıldığını belirtir: sıcağın dışarı kaçmaması için insan boyu yükseklikte dar bir kapıdan girilir; ortada göbek taşı, çevrede halvet hücreleri yer alır. En yaygın düzen dört eyvanlı ve köşe halvetli plandır (A tipi); çokgen "yıldızvari" sıcaklık (B tipi), kare sıcaklık çevresinde dizili halvetler (C tipi) ve dikdörtgen sıcaklıkla çifte halvet (E tipi) gibi başka düzenler de bulunur. Aydınlığı kubbelerdeki filgözü camlarından gelir.
Rehberlerimizde “Sıcaklık”
TDV’ye göre Türk hamamlarının sıcaklık bölümlerinde Orta Asya’dan beri görülen dört eyvan şeması uygulanmıştır.
Hamam sözlüğü: en sık 25 terim →TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Selçukluların Anadolu topraklarına yerleşmesiyle her tarafta hamamlar yapılmaya başlanmış, bu hamamlarda sıcaklık bölümünde genellikle dört eyvanlı ve köşeleri halvet hücreli, Türk yapı sanatında çok eskiden beri kullanılan bir plan uygulanmıştır.
Anadolu hamamları: Kapadokya’dan Mardin’e →Bunların başında, kubbe geçişi Türk baklavalarıyla sağlanan, yaklaşık 14 metre çaplı kubbesiyle sekizgen soyunmalık gelir; sıcaklık ise yıldızvari B tipinin, A tipinin özelliklerini de taşıyan değişik bir örneğidir.
Bursa hamamları rehberi: kaplıcadan çarşı hamamına →
